Alleen in uitzonderingsgevallen is het toegestaan om af te wijken van de normen. Een belastingplichtige die van de normen wil afwijken, moet motiveren waarom hij de norm niet hanteert. Bij enkele onderdelen, waaronder het privégedeelte van energie- en telefoonkosten, is er geen sprake van een norm, maar van een richtlijn. Daarvan mag worden afgeweken, mits aannemelijk kan worden gemaakt waarom dat nodig is.