de kleinkinderen nemen het tarief en de vrijstelling van de overleden ouder niet over. zij nemen juridisch wel de plaats in van de overleden ouder, maar worden zelfstandig belast. dat kan zowel positief als negatief uitwerken voor de verschuldigde erfbelasting.
voorbeeld 1
opa overlijdt en laat € 600.000 na. hij had drie dochters, waarvan er een is vooroverleden. deze dochter had zelf een zoon. de kleinzoon erft bij plaatsvervulling € 200.000 van opa. na aftrek van de kleinkindvrijstelling van € 20.371 wordt het verschil bij hem belast tegen deels 18% en deels 36%. in totaal betaalt hij aan erfbelasting € 42.482. zijn moeder zou slechts € 23.601 hebben betaald.
voorbeeld 2
oma overlijdt en laat enkel twee kleinkinderen na. hun vader, enigst kind, is vooroverleden.
de nalatenschap van oma bedraagt € 50.000. de kleinkinderen betalen ieder 18% over
(€ 25.000 – € 20.371) ofwel € 833. hun vader zou 10% over (€ 50.000 – € 20.371) ofwel € 2.963 hebben betaald.